Natte winters, hete droge zomers en hevigere regenbuien, daar moeten we volgens het KNMI in de toekomst rekening mee gaan houden in Nederland. Een voorproefje van dergelijke hevige buien hadden we in juni 2016, toen veel agrarische bedrijven grote schade opliepen door extreem veel regen en hagel. Het is duidelijk dat extreme buien overlast zullen veroorzaken voor ons rioleringsstelsel. Er zijn echter genoeg maatregelen mogelijk om waterschade voor particulieren zoveel mogelijk in te perken. ISSO-projectcoördinator Irene van Veelen weet er meer over.

De intensiteit, de hoeveelheden regenwater en ook de plaatselijke omvang van de regenbuien zijn niet exact te voorspellen. De verwachte toename is wel reden om serieus te bekijken welke mogelijkheden er op korte en lange termijn zijn om hemelwater te bergen en af te voeren, en zo schade en klachten van bewoners te voorkomen. Bij extreme regenval kan het hoofdriool het niet meer allemaal tegelijk verwerken, en komt er water op straat. In het ergste geval stroomt het water gebouwen en woningen in, of komt het bij lager dan straatpeil gelegen lozingstoestellen omhoog, inclusief het vuilwater.

Grotere dakgoten

Irene van Veelen, projectcoördinator Water & Gas bij ISSO, merkt de laatste tijd aan de vragen die binnenkomen dat men op zoek is naar een pasklare oplossing. De vragenstellers gaan er daarbij ten onrechte vanuit dat een grotere leidingdiameter en zwaardere dakgoot ervoor zorgen dat extra hemelwater kan worden afgevoerd. Hierbij vergeet men dat het gemeentelijk riool een bepalende factor is. Als deze het water niet meer kan verwerken, ontstaat er overlast. Om dergelijke regenwateroverlast te voorkomen, is berging op het eigen perceel soms onvermijdelijk. Gemeenten kunnen daarnaast zorgen voor meer waterberging in de wijk, door bepaalde plekken daarvoor geschikt te maken. Zolang er geen huizen onder lopen en er geen verkeersopstoppingen ontstaan, is dat een goede mogelijkheid. Het is wel duidelijk dat een integrale oplossing nodig is, waarbij zowel voor de gemeente als particulieren een rol is weggelegd.

Rekenmodellen

Stichting Rioned heeft een simulatiemodel ontwikkeld dat het functioneren van regenwatervoorzieningen in beeld brengt voor zowel kleinschalige voorzieningen (het perceel) als grootschalige systemen (de wijk). Deze rekentool bevindt zich in een testfase en zal op termijn beschikbaar komen. Het is interessant om visueel direct zichtbaar te maken aan bewoners hoe het water op hun perceel zich gedraagt bij extreme neerslag. De bewoner krijgt zo meer inzicht in wat hij zelf kan doen om zijn woning waterbestendig te maken. In de nabije toekomst kunnen de inzichten uit Raintools verwerkt worden in bijvoorbeeld ISSO publicatie 70.1 ‘Omgaan met hemelwater binnen de perceelgrens’ en de NTR3216 Gebouwriolering. Een herziening van de NTR3216 is gepland voor 2017 en in de vernieuwde versie zal dit onderwerp meer aandacht krijgen. Een aanpassing van de rekenwaarde in de norm NEN3215 is op korte termijn nog niet voorzien.