PERSONEELSGEBREK

Bij Prima Personeel loopt het tegenwoordig storm. De personeelsbemiddelaar, die onder andere actief is in de installatiebranche heeft een geweldige groei gekend de laatste jaren. De uitzendspecialist begon ooit in het noordoosten van het land. Tegenwoordig heeft het bedrijf 8 vestigingen en de rek is er nog lang niet uit, vertelt Rick Tuik, Branchemanager Installatie. Hij is ook op ‘Hardenberg’ te vinden.

“Tijdens de crisis hadden we genoeg professionals beschikbaar voor alle openstaande vacatures, we deden niet aan ‘nee-verkoop’. Nu is verschrikkelijk moeilijk om de juiste mensen te vinden. Bedrijven staan te trappelen om nieuwe monteurs, werkvoorbereiders, elektriciens, projectleiders en ga zo maar door, maar er is nauwelijks instroom. Wij hebben honderden vacatures openstaan. Wie nu in de installatiebranche stapt, is verzekerd van een baan. En een aantrekkelijk loon. Een beginnende installateur verdient al snel meer dan een beginnende advocaat”, vertelt Tuik. Bovendien kan hij rekenen op leuke extraatjes, onder andere op het gebied van scholingsmogelijkheden. “Bedrijven proberen op allerlei manieren mensen aan zich te binden.”

E&W

Tuik heeft zowel E als W onder zijn hoede. Op dit moment is het moeilijker om een W-installateur te vinden dan een E-collega, vertelt hij. “Zeker als het om een koelmonteur gaat.” Een specialist in zijn vakgebied vangt al snel 3500 – 3600 bruto bij een 40-urige werkweek. “Het is maar net wat de gek ervoor geeft”, vertelt Tuik. “Loodgieters en elektriciens beginnen door de bank genomen met een hoger startsalaris dan een HBO-r.” Waar die gigantische schaarste vandaan komt, weet hij wel. “De installatietechniek heeft jarenlang met haar imago geworsteld, waardoor de instroom achterbleef, maar daar begint zo zoetjes aan verandering in te komen.” Daarnaast heeft Tuik over de gehele breedte geconstateerd, dat er een grote kloof is tussen de vakopleidingen en de praktijk. “In het verleden zijn daardoor aardig wat beginnende installateurs afgeknapt op het vak.”

ZZP’ers

Installateurs hebben natuurlijk zelf ook door dat er steeds meer vraag is naar hun expertise. Tuik merkt het onder andere aan het groeiende aantal ZZP’ers dat ooit een vast contract had. “Door de toename van het werk en de vrijheid die je hebt om eigen opdrachten te kiezen, wordt het erg verleidelijk om voor een ZZP-bestaan te kiezen. ZZP’ers die specifiek via ons netwerk aan de slag gaan, doen dat met name om hun eigen netwerk uit te breiden en zo ook toegang te krijgen tot grote aannemers voor goede en passende opdrachten.”

Inventief

De krappe arbeidsmarkt dwingt personeelsbemiddelaars om inventief te zijn. Prima Personeel probeert zich te onderscheiden van de concurrentie door competentiegericht mensen klaar te stomen voor een functie. Tuik: “Er zijn genoeg mensen die affiniteit hebben met techniek, bijvoorbeeld als voormalig automonteur, maar niet over de juiste papieren beschikken. Stel dat we een aantal klanten hebben die pv-panelen leggen, dan regelen wij een kort leertraject, zodat die ex-automonteur de werkzaamheden onder de knie krijgt en zo snel mogelijk aan de slag kan. Is er sprake van een goede match tussen het installatiebedrijf en onze cliënt, dan kan hij gaandeweg doorgroeien naar een andere functie, zoals elektricien.”

50-plussers

Daarnaast boort Prima Personeel ook andere bronnen aan om nieuwe aanwas te regelen voor de branche. Zo organiseerde de intermediair enige tijd geleden een evenement voor 50-plussers. “Er was een behoorlijke aanloop en we kunnen wel stellen dat het evenement een succes was. We hebben zelfs al een 60-plusser omgeschoold. Hij had een LTS-achtergrond, maar jarenlang gewerkt als boekhouder. Deze zestiger ervaarde zijn baan als stressvol en wilde weer de techniek in. Na zijn opleiding kon hij direct aan de slag.”

Vrouwenquotum

Momenteel is de intermediair mogelijkheden aan het onderzoeken om meer vrouwen de technische sector in te krijgen. De eerste dames zijn inmiddels gestart en de reacties zijn erg positief, aldus Tuik. Er zit nog duidelijk potentieel. Waar al jarenlang wordt gepleit voor vrouwenquota in hoge, leidinggevende functies, beginnen nu, ook in Nederland, stemmen te klinken die vrouwenquota willen voor meer praktijkgerichte banen. Tuik zou die omslag toejuichen, mocht de overheid er werk van gaan maken.

Buitenland

Maar zelfs als al dat verborgen potentieel maximaal zou worden benut, verwacht het uitzendbureau niet dat er voldoende vakmensen zijn om succesvol de energietransitie te doorlopen. Vandaar dat Tuik en zijn collega’s nu ook professionals werven in het buitenland. Zo zijn er Hongaren, Roemenen en Slowaken werkzaam voor de intermediair. “Het gaat veelal om mensen die al affiniteit hebben met de West-Europese arbeidsmarkt en door hun ervaring in Duitsland en België een aardig mondje Duits of Nederlands spreken. We doen eerst een uitgebreide screening en zorgen vervolgens voor begeleiding. Dit om mismatches zoveel mogelijk te voorkomen.”

Toekomst

De komende jaren zal het tekort groot blijven. Tuik verwacht wel meer instroom in de reguliere opleidingen, omdat het vak weer aan populariteit begint te winnen. Maar de maatschappelijke opgave waar we voor staan om de nieuwbouw en bestaande gebouwenvoorraad te verduurzamen is gigantisch. En daar zijn ook gigantisch veel mensen voor nodig.
Onderzoek
De bevindingen van Tuik en zijn collega’s worden bevestigd door een onderzoek van dagblad Trouw. Uit de cijfers blijkt dat de lonen sinds 2013 maar liefst met 30% zijn gestegen vanwege de schaarste aan technisch personeel. Volgens bezoekers van de Facebookpagina van Installatienet meer dan terecht. Zo zegt servicemonteur Jo Paffen: “Het werd tijd, want we zijn jarenlang ondergewaardeerd en onderbetaald geweest.” En loodgieter René Karssing klinkt instemmend: “Het klopt. Al die jaren zaten we continu te knokken om meer loon en toen zeiden ze ‘als het je niet bevalt, nemen we wel een ander’. Maar ja, er zijn geen anderen meer, want er komen geen nieuwe mensen meer bij.” 

Binden en vrij zijn

Tuik signaleert een interessante ontwikkeling in de technische uitzendbranche. Voor ZZP’ers wordt het aantrekkelijker om zich te binden aan een personeelsbemiddelaar dan aan een vaste werkgever. De gemiddelde installateur wil graag mensen in vaste dienst nemen, maar kan niet hetzelfde loon en extraatjes bieden als spelers in de uitzendbranche. Bovendien heeft een ZZP’er in de installatiesector tegenwoordig een ongekend grote vrijheid. Door het enorme aanbod aan werk, liggen de klussen voor het oprapen en kan hij de krenten uit de pap kiezen. Tuik maakt geregeld mee dat installatiebedrijven hem om advies vragen hoe ze in deze turbulente arbeidsmarkt vakmensen aan zich moeten binden. “Ik zeg dan altijd: ‘fixeer je niet teveel op het aanwezige aanbod van ervaren vakmensen en BBL’er. Ga ook het gesprek aan met andere kandidaten die wel affiniteit hebben met techniek, maar niet over de juiste papieren beschikken. Wat uiteindelijk vaak de doorslag geeft in dergelijke gevallen is de motivatie. Met een hypotheek, gezin, interesse en een zekere volwassenheid willen ze wel’. Tot slot is het verstandig niet te lang te wachten met het aanbieden van een vast contract. Het moet geen haastklus worden, soms kan het bedrijfsmatig zelfs verstandig zijn om een ander soort verbintenis aan te gaan, maar mocht je echt toe zijn aan een nieuwe vaste kracht, ga dan niet duimen zitten draaien en kom met een aantrekkelijk, marktconform aanbod.”