WATERONTHARDERS

Vorig jaar januari zijn we in IZ uitgebreid ingegaan op de vraag of waterontharders noodzakelijk zijn voor een goede waterkwaliteit. Zowel installateurs, waterleidingsbedrijven als consumenten toonden grote belangstelling voor het twee pagina’s tellende artikel en gaven aan te stoeien met de vraag wat onthard water nu precies doet met het leidingnetwerk in de woning en met ons lichaam. Adviseur en HBO-docent Installatietechniek Ron Bosch heeft hier nader onderzoek naar verricht.

Anderhalf jaar geleden konden wij de vraag naar de mogelijk gevolgen van waterontharders voor de gezondheid van consumenten nog niet beantwoorden. Het ontbrak ons aan cohortstudies, waarin grote groepen mensen vrijwillig deelnemen aan een veldonderzoek. Inmiddels zijn er betrouwbare gegevens beschikbaar, waardoor we deze en andere vragen van de installateur wel kunnen beantwoorden.

Werking waterontharder

De meeste waterontharders verminderen het kalkgehalte door ionenuitwisseling, maar ze kunnen ook werken op basis van omgekeerde osmose. Bij de ionenwisselaar wordt water door een cilinder met kunsthars kern geleid, waaraan het calcium en het magnesium blijven plakken. Na een aantal dagen zal de harskern verzadigd raken. Een automatisch regeneratieproces zorgt ervoor dat de kern wordt schoongemaakt. Dat gebeurt met een zoutoplossing. De vuilrestanten verdwijnen in het riool. Vervolgens begint de cyclus weer van voren af aan. Op deze wijze wordt continu hard water in zacht water omgezet.

Aantasting kalk

Waarom is kalk schadelijk voor leidingen, sanitair en toestellen?
• Het vermindert de inwendige diameter van buizen, bochten en appendages. Dat leidt weer tot beperkingen in de waterstroming en drukverlies.
• Kalkafzetting op de interne bewegende delen kan de werking van het apparaat hinderen en mogelijk zelfs leiden tot onveilige situaties.
• Als de warmte-elementen onder het kalk zitten, neemt hun efficiëntie af en stijgen de operationele kosten.
• Glazen douche schermen krijgen een doffe wazige glans, bovendien kan de kalk sporen achterlaten op het glas.
• Na verloop van tijd lost de kalk steeds slechter op. Als de klant de aanslag wil laten verwijderen, krijgt hij al snel te maken met een dure sanering van leidingwerk en appendages.

Gezondheid

Menig klant en trouwens ook installateur worstelt met de vraag of het drinken van onthard water gevaar kan opleveren voor de gezondheid. Na onze eerdere publicatie kregen we verschillende vragen vanuit de markt. Drinkwater moet een bepaald minimumniveau aan bepaalde ingrediënten bevatten, zoals essentiële mineralen. Dat blijkt uit onderzoek van verschillende wetenschappers dat in nauwe samenwerking met de wereld gezondheidsorganisatie (WHO) is uitgevoerd. Tijdens de cohortstudies werd gekeken naar de consequenties die onthard water heeft voor het metabolisme en de lichaamsfuncties van de proefpersonen. Uit de resultaten kwam naar voren dat drinkwater een minimaal magnesiumgehalte van r 10 mg/l en calciumgehalte 20 mg/l moet hebben. Als men beneden deze waarden komt, kan dat dus gezondheidsrisico’s met zich meebrengen.

Marktontwikkelingen

Er zijn nu ook waterbehandelingsapparaten in de markt, bijvoorbeeld van Watts Water Technologies, die magnesium, calcium en bicarbonaat binden. Tijdens dit proces worden deze mineralen omgevormd tot microscopisch kleine kristallen. Hierdoor neemt de overlast van kalkafzetting sterk af. Zijn deze kristallen eenmaal gevormd, dan zullen ze zich loskoppelen van de kern in het waterbehandelingsapparaat en worden afgevoerd door het leidingennetwerk. Vanuit Amerika klinken veelbelovende geluiden over deze nieuwe techniek. Bij TIAB hebben we nu een proef lopen in een woning in Rosmalen tot medio volgend jaar augustus.

Conclusie

Er zijn verschillende soorten waterbehandelingsapparaten op de markt. Van sommige is de werking bewezen, van andere staat die ter discussie. Mocht u op verzoek van de klant een waterontharder installeren of het onderhoud voor uw rekening gaan nemen, let dan goed op de juiste installatie, de werking en de levensduur van het apparaat. Zorg dat de waardes, zoals de WHO die voorschrijft, worden gehaald met het door u geadviseerde of te onderhouden waterbehandelingsproduct. En tot slot: instrueer uw klant zorgvuldig over het gebruik 

Auteur: Ron Bosch, adviesbureau TIAB.

 

Testopstelling

Waterontharders zijn er in verschillende soorten en maten. In een woning in Rosmalen staat nu een proefopstelling met de nieuwe waterontharder van Watts Water Technologies. De waterleiding naar de woning is onderbroken. De KW-voeding gaat eerst naar de One Flow en daarna vanuit het apparaat naar de drinkwaterinstallatie van de woning. De proef wordt uitgevoerd onder auspiciën van adviseur Ron Bosch. Het doel van de test is om na te gaan of deze waterontharder daadwerkelijk de kalkaanslag wegneemt. De proef duurt 1 jaar, waarbij constant watermonsters worden genomen en visuele inspecties plaatsvinden.

Alternatieven voor waterontharders

Stel dat uw klant last heeft van kalkaanslag, maar geen waterontharder wil of geen ruimte heeft om er eentje te plaatsen in zijn drinkwaterinstallatie, wat dan? U zou allereerst kunnen informeren bij het waterleidingsbedrijf of er plannen zijn om de hoge hardheidsgraad van het water te verminderen. Zo niet, dan zal uw klant moeten accepteren dat hij last houdt van kalkaanslag. De enige stap die dan nog resteert, is om preventief alle apparatuur, zoals cookers, koelkasten, koffiezetapparaten en ijswatermachines te voorzien van ioniserende waterbehandelingsfilters.

Aanbevelingen

- Als u een ontharder adviseert of offreert aan een klant, zorg dan voor een goed onderhoudscontract en geef duidelijke instructies over de werking van het apparaat. Wijs hem op eventuele aandachtspunten.
- Houd de aanbevelingswaarden aan voor de selectie en het ontwerp van DWA-systemen. Zo geldt in de woningbouw een advies voor de hardheid van het water van 7-12°D.
- Controleer of de minimale waardes die de WHO voorschrijft worden behaald.
- Houd vigerende wetgeving in de gaten via vakliteratuur, vakbladen, Vewin werkbladen en uitgaven van de Staatscourant.
- Bij de toepassing van de juiste beveiliging dient men een CA-keerklep te plaatsen.
- Ter voorkoming van het ongecontroleerd en fysische verontreinigd terugstromen van behandeld water moet een waterontharder aangesloten worden conform de werkbladen artikel 3.7 werkblad 3.8 en WBT 17-18. Kijk ter controle op:
www.infodwi.nl/voorwaarden,-normen-en-uitwerking/beveiliging-gevaarlijke-toestellen.