Datacenterwarmte gaat kassen verwarmen

Gemeente Uithoorn is een collectief aangegaan met tientallen glastuinbouwers en Switch Datacenters voor de ontwikkeling van een warmtenet dat gevoed wordt met groene warmte. Die warmte zal afkomstig zijn van een nieuw datacenter. Het initiatief draagt bij aan de verduurzaming van de glastuinbouw in De Kwakel-Kudelstaart.

De partijen hebben samen met Greenport Aalsmeer en netbeheerder Liander een structurele en toekomstvaste aanpak uitgewerkt, waarmee de overstap van gas naar duurzame warmte mogelijk wordt. Recent heeft het project een SDE++-subsidie van het Rijk ontvangen waarmee het fundament is gelegd onder de financiële haalbaarheid van dit initiatief en de verdere ontwikkeling een versnelling krijgt.

Veel lagere investeringen
Volgens onderzoek van Liander zou de verduurzaming en elektrificatie van de glastuinbouw in dit gebied zonder deze koppeling tussen het datacenter en het warmtenet een zeer lastige opgave worden. Door groene residuele warmte (datathermie) uit het datacenter centraal te benutten, heeft niet iedere tuinder een eigen warmtepomp nodig. Dat vermindert de druk op het elektriciteitsnet en helpt netcongestie te voorkomen. Bovendien is de fysieke ruimte om het elektriciteitsnet in dit gebied voldoende uit te breiden beperkt. Deze oplossing kan daardoor sneller worden gerealiseerd en vraagt om veel lagere investeringen van de netbeheerder dan alternatieven.

Uitwisseling van warmte en koude
De stroom voor het datacenter zal uit 100% Nederlandse wind en zon bestaan en is dus duurzaam volgens het nieuwste Greenhouse Gas Protocol. Het datacenter vangt een groot deel van de energie die vrijkomt als warmte van de servers weer op en levert die aan het warmtenet. Het datacenter krijgt op zijn beurt koud water terug uit het warmtenet, dat wordt gebruikt voor de koeling van serverapparatuur van klanten. Deze uitwisseling van warmte en koude gebeurt in een gesloten systeem, zonder gebruik van drink- of oppervlaktewater. Het datacenter zal modulair gebouwd worden op circulaire wijze in een voormalig logistiek gebouw dat deels wordt hergebruikt en zich in de nabijheid van de glastuinbouw bevindt, waardoor er geen extra ruimtebeslag zal zijn in een gebied waar ruimte schaars is.

Grote verduurzamingsopgave
Verantwoordelijk wethouder Jan Hazen van Uithoorn is positief over het initiatief: “De glastuinbouw staat voor een grote verduurzamingsopgave. Dit project kan een belangrijke bijdrage leveren door tuinders toegang te geven tot een alternatief voor aardgas op basis van datathermie. Daarmee wordt residuele groene warmte uit een datacenter nuttig ingezet voor de verwarming van kassen. Tegelijkertijd kan het project helpen om de belasting van het elektriciteitsnet te beperken. Het is een voorbeeld van hoe partijen uit verschillende sectoren gezamenlijk kunnen werken aan duurzame en toekomstbestendige oplossingen.”

Volgende fase
Patrick Hogenboom, mede-eigenaar van een van de glastuinbouwbedrijven en woordvoerder namens DKK en namens de energiecoöperatie die de tuinders hebben opgericht, is verheugd over de gemaakte afspraken: “Onze energievoorziening wordt hierdoor nog duurzamer, milieuvriendelijker en vooral minder afhankelijk van gas, waarvan de prijs door geopolitieke spanningen steeds onvoorspelbaarder wordt. Met dit initiatief hebben we straks de beschikking over een constante warmtebron waarmee we onze bedrijfsvoering naar een volgende fase van verduurzaming kunnen brengen.”

Toekomst
Greenport Aalsmeer directeur Ruud Knorr geeft aan: “De Kwakel-Kudelstaart is het grootste glastuinbouwgebied binnen Greenport Aalsmeer. Voor de toekomstbestendigheid van dit gebied is een warmtenet een cruciaal onderdeel. Greenport Aalsmeer heeft in 2020 de gebiedsinventarisatie energie opgesteld en vervolgens tuinders bij elkaar gebracht in een energiecoöperatie. We zijn heel blij met deze belangrijke stap richting daadwerkelijke realisatie.”

Verdere uitwerking
De partijen staan nog aan het begin van het traject en vervolgstappen komen nu in beeld, waaronder de verdere uitwerking van de afspraken en het maken van de detailontwerpen. In deze fase zullen de partijen ook in overleg treden met omwonenden over de plannen om de impact te minimaliseren. Tegelijkertijd kijken de betrokken partijen uit naar de realisatie van dit project, dat een positieve bijdrage levert aan de energietransitie in de regio. Het initiatief laat zien hoe de glastuinbouw en digitale infrastructuur, samen met overheid en netbeheerder, kunnen bijdragen aan de verduurzaming van de samenleving.