Slim ventileren
Binnen de corporatiesector is de zoektocht naar betaalbare en praktisch uitvoerbare renovatieaanpakken voor sociale huurwoningen in volle gang. Het langdurige onderzoeksproject Sunrise-IR (2024-2028) – een samenwerking tussen onder meer TU Delft, Zehnder, Welnu en Flamco – onderzoekt een alternatieve route. Door woningen uit te rusten met een slimme combinatie van infraroodverwarming, gecontroleerde WTW-ventilatie en thermische batterijopslag, wordt gekeken of woningen comfortabeler en energiezuiniger gemaakt kunnen worden zonder de noodzaak van een ingrijpende full-electric warmtepompinstallatie.
De cruciale rol van WTW-ventilatie
Binnen het Sunrise-IR-concept vormt ventilatie met warmteterugwinning (WTW) een essentieel onderdeel. Rutger Naber, adviseur bij Zehnder Group Nederland, legt uit dat er binnen het project wordt gewerkt met een vereenvoudigd en compact WTW-systeem. Dit systeem zorgt ervoor dat verse lucht gecontroleerd de woning binnenkomt, waarbij de warmte uit de afgevoerde binnenlucht wordt hergebruikt om de koude buitenlucht voor te verwarmen. In woningen die al redelijk zijn verbeterd met dubbel glas en kierdichting, voorkomt deze actieve ventilatie niet alleen vocht- en gezondheidsproblemen, maar minimaliseert het ook het ventilatiewarmteverlies. Dit is cruciaal wanneer infraroodpanelen als hoofdverwarming worden ingezet.
Gebruikerservaringen en opschaling
Binnen het project worden circa honderd corporatiewoningen langdurig gemonitord op energiegebruik, luchtkwaliteit en comfortbeleving. De eerste ervaringen van bewoners binnen het project zijn overwegend positief; met name de combinatie van lagere energiekosten, comfortabele stralingswarmte en een gezonde luchtkwaliteit wordt gewaardeerd. Dankzij een IoT-gestuurde regeling en een intuïtieve app kunnen bewoners het systeem eenvoudig bedienen. Bovendien levert kunstmatige intelligentie (AI) op basis van gebruikersdata terugkoppeling om het installatieconcept continu te optimaliseren. Bij forse opschaling biedt dit concept lagere investerings- en onderhoudskosten en zijn er aanzienlijk minder arbeidsuren op de werkvloer nodig.
Lessen uit het Sunrise-IR project
Voor renovatieprojecten waar traditionele lagetemperatuurafgifte of grote warmtepompen lastig inpasbaar zijn, biedt dit concept belangrijke uitgangspunten:
Ventilatie is de basis: Combineer stralingswarmte zoals infrarood altijd met een hoogwaardig WTW-ventilatiesysteem om het warmteverlies door natuurlijke ventilatie tot een minimum te beperken.
Beperk bouwkundige ingrepen: Maak handig gebruik van compacte systemen. Dit concept is bij uitstek geschikt voor renovaties waarbij de fysieke ruimte voor grote kanalen of buitenunits simpelweg ontbreekt.
Thermische buffering: Integreer compacte thermische opslagsystemen voor het warme tapwater, zodat de elektrische pieklast van de woning beperkt blijft en de netbelasting wordt verminderd.
Data en AI benutten: Zet in op slimme, IoT-gestuurde regelingen. Door gebruikerservaringen en prestaties digitaal te monitoren, kan het systeem op maat worden ingeregeld voor optimaal comfort.
Arbeidsvriendelijk installeren: Houd rekening met de factor arbeid. Het toepassen van infrarood en compacte WTW-units vraagt om minder montagetijd op de werkvloer dan een volledig hydraulisch distributienet.
3 Pijlers voor betaalbare renovatie
-
Gecontroleerde warmteterugwinning
Minimaliseer ventilatieverliezen en waarborg een gezonde luchtkwaliteit door de inzet van compacte WTW-systemen.
-
Snelheid en inpasbaarheid
Reduceer de installatietijd en bouwkundige impact door componenten te kiezen die weinig ruimte vragen.
-
Slimme IoT-sturing
Zorg voor een stabiele drukhuishouding en flow om de warmteoverdracht in het hele circuit te borgen.