Van afvoer naar opvang: de impact van klimaatverandering
De gevolgen van klimaatverandering worden steeds tastbaarder in de gebouwde omgeving, met name door de veranderende neerslagpatronen. Waar we enerzijds te maken krijgen met langere periodes van droogte, vallen er anderzijds vaker extreme buien die de huidige systemen voor hemelwaterafvoer overbelasten. Volgens Luuk Kuijlen, specialist sanitairtechniek bij ISSO, zijn de huidige systemen simpelweg niet meer toereikend. De focus moet daarom verschuiven van het snel afvoeren van water naar het vasthouden en nuttig gebruiken ervan op het eigen perceel.
Herziening van richtlijnen en normen
Om installateurs en ontwerpers te ondersteunen bij deze transitie, herziet ISSO momenteel diverse belangrijke publicaties. ISSO-publicatie 70, die zich richt op de hemelwaterinstallaties van bouwwerken, krijgt een update waarbij de focus ligt op het bufferen, infiltreren en gebruiken van hemelwater. In nieuwbouwwijken is hier vaak ruimte voor via infiltratiekratten, maar de echte uitdaging ligt in de volgebouwde binnensteden. Hier is het afkoppelen van hemelwater van het riool cruciaal om overstromingen bij extreme neerslag te voorkomen en de druk op de riolering te verlichten.
Innovaties in waterbeheer
Naast infiltratie wordt het hergebruik van hemelwater een essentieel onderdeel van moderne installaties. Het opgevangen water kan worden ingezet voor laagwaardige toepassingen zoals het doorspoelen van toiletten, het sproeien van de tuin of het wassen van auto's. Ook multifunctionele groene daken spelen een steeds grotere rol; zij zorgen niet alleen voor waterbuffering, maar dragen ook bij aan verkoeling in de zomer. Deze ontwikkelingen vragen om een nieuwe manier van denken waarbij de installateur niet meer alleen een afvoer aanlegt, maar een compleet integraal waterbeheersysteem ontwerpt.
Slim omgaan met hemelwater
De verandering in neerslag vraagt om praktische aanpassingen in het ontwerp en onderhoud van sanitairtechnische installaties:
Focus op vasthouden en benutten: Ontwerp systemen die hemelwater opvangen voor hergebruik. Dit ontlast het riool en vermindert de vraag naar drinkwater voor laagwaardige toepassingen.
Nieuwe rekenmethodieken: Houd rekening met de herziene NEN 3215 en ISSO-publicatie 3216. Gebruik de nieuwe rekenmethodieken om bijvoorbeeld afstanden tussen rioolontluchting en ventilatietoevoer correct te bepalen.
Afkoppelen waar mogelijk: Adviseer klanten, zeker in binnensteden, over de mogelijkheden om de regenpijp af te koppelen van het riool en het water naar een tuin of infiltratievoorziening te leiden.
Integratie van groene daken: Werk samen met dakdekkers bij de aanleg van groene daken. Zorg voor een correcte aansluiting op de hemelwaterafvoer die rekening houdt met de bufferende werking van het dak.
Kennis van klimaatscenario's: Verdiep je in de toekomstscenario's voor neerslag. Een systeem dat vandaag voldoet, kan over tien jaar bij een extreme bui voor aanzienlijke schade zorgen als er geen rekening is gehouden met extremen.
3 Pijlers voor klimaatbestendig bouwen
-
Infiltratie en buffering
Voorkom wateroverlast door hemelwater op het eigen perceel te bufferen of direct in de bodem te laten infiltreren
-
Duurzaam hergebruik
Gebruik opgevangen hemelwater voor het doorspoelen van toiletten en tuinonderhoud om kostbaar drinkwater te besparen.
-
Normering en precisie
Werk volgens de nieuwste ISSO-richtlijnen en NEN-normen om systemen voor te bereiden op extreme weersomstandigheden.