Netcongestie en de verborgen impact van warmtapwater
In de huidige renovatievisie voor de gebouwde omgeving neemt warmtapwater nu al 19 procent van het werkelijke energiegebruik van woningen in beslag. De verwachting is dat dit aandeel door de voortgaande isolatieslag zal stijgen naar maar liefst 32 procent in 2050. Bij nieuwbouwwoningen vormt tapwater vaak al 45 tot 60 procent van de energievraag. Deze enorme vraag legt een grote druk op de elektrische aansluitingen en draagt direct bij aan de groeiende netcongestieproblematiek, waardoor nieuwbouwprojecten dreigen te stranden.
Besparingspotentieel versus comfort
Vaak wordt de vraag naar warmtapwater als een vaststaand gegeven beschouwd dat niet te beïnvloeden is, omdat mensen nu eenmaal comfort wensen. Toch is er een aanzienlijke reductie mogelijk zonder in te leveren op die luxe. De Vereniging Duurzaam Tapwater Nederland stelt dat het energieaandeel van tapwater zelfs kan halveren als er actief gestuurd wordt op vraagreductie en technische innovaties. Technieken zoals douche-wtw kunnen de energievraag voor douchen direct met 50 procent verlagen, wat de noodzaak voor grote elektrische aansluitingen en zware collectieve systemen vermindert.
Kansen voor de individuele woning
Voor individuele woningen met een warmtepomp biedt een focus op tapwaterreductie directe voordelen voor de installatieopzet. Door de warmtevraag te verkleinen, kan de installateur vaak volstaan met een kleinere bron of een systeem dat minder geluid produceert. Daarnaast is er minder ruimte nodig in de woning voor de installatie en blijft de bestaande elektrische aansluiting vaker voldoende om volledig te elektrificeren. Dit maakt het niet alleen eenvoudiger om een energieprestatiegarantie af te geven, maar verlaagt ook de drempel voor bewoners om de overstap naar aardgasvrij te maken.
Slimme strategieën tegen netcongestie
Het aanpakken van de tapwatervraag vraagt om een integrale benadering waarbij techniek en ontwerp hand in hand gaan:
Ontkoppeling van systemen: Overweeg om warmtapwater en ruimteverwarming volledig los te koppelen. Dit kan leiden tot kostenefficiëntere systemen en een lagere maximale temperatuur in het verwarmingscircuit.
Inzet van restwarmte: Pas standaard douche-wtw toe om de benodigde pieklast voor warm water te halveren. Dit heeft een direct gunstig effect op de gelijktijdigheid van het stroomverbruik in de wijk.
Optimalisatie van collectieve netten: In collectieve systemen zorgt aandacht voor tapwaterbesparing voor een reductie van distributieverliezen, waardoor er meer woningen op hetzelfde net aangesloten kunnen worden.
Gebruik van duurzame elektriciteit: Door de totale energievraag voor water te verlagen, kan een groter deel van de resterende vraag eenvoudig worden ingevuld met eigen opgewekte zonnestroom.
Ruimte- en aansluitvoordeel: Gebruik de winst in vermogen om te voorkomen dat de elektrische aansluiting van een gebouw verzwaard moet worden, wat zowel tijd als kosten bespaart voor de klant.
3 Pijlers voor netontlasting
-
Vraagreductie als basis
Halveer de energievraag voor warmtapwater door de inzet van douche-wtw en slimme waterbesparende technieken.
-
Systeemoptimalisatie
Verklein de benodigde elektrische aansluitwaarde en voorkom netverzwaring door lagere pieklasten bij tapwaterbereiding.
-
Klimaatimpact en rendement
Verhoog het aandeel eigen duurzame energie door een lagere totale warmtevraag die beter matcht met lokale opwek.