Nieuwe ontwerprichtlijn ventilatie en kookafzuiging bij verduurzaming van woningen

De nieuwe Ontwerprichtlijn Ventilatie & Kookafzuiging bij Verduurzaming van Woningen moet luchtkwaliteitsproblemen na renovatie structureel oplossen en biedt praktische handvatten voor gezonde ventilatie en effectieve kookafzuiging.

Slechte binnenluchtkwaliteit en schimmelproblemen blijven een hardnekkige realiteit in veel gerenoveerde sociale huurwoningen. Ondanks isolatiemaatregelen en moderne installaties blijkt één op de vijf woningen na verduurzaming nog steeds te kampen met onvoldoende ventilatie, vochtophoping en fijnstofdoorbraak. Met de introductie van de nieuwe Ontwerprichtlijn Ventilatie & Kookafzuiging bij Verduurzaming van Woningen presenteren Stichting Binnenklimaattechniek en haar partners een stap richting gezonde woningen.
De richtlijn is ontwikkeld binnen het innovatieproject Gezond en Energie-Efficiënt Ventileren (GEEV), waarin TNO, Binnenklimaat Nederland, ATAG, meerdere ventilatiefabrikanten en woningcorporaties samenwerken. Het door TKI-Urban Energy gefinancierde project richt zich op het verbeteren van binnenluchtkwaliteit en ventilatieprestaties bij energetische renovaties.

Waarom deze richtlijn nodig is
In de praktijk blijken ventilatiesystemen vaak niet te functioneren zoals bedoeld. Bewoners zetten systemen uit vanwege geluid of onduidelijke bediening, en bestaande kanalen zijn regelmatig te smal of verkeerd aangelegd. Ook ontbreekt effectieve kookafzuiging, terwijl koken een van de grootste binnenbronnen van fijnstof is. Daardoor voldoen veel woningen niet aan gezondheidsnormen, zelfs niet direct na renovatie.

De nieuwe ontwerprichtlijn bundelt onderzoek, praktijkervaring en technische inzichten tot een helder en toepasbaar kader. Ze helpt ontwerpers, installateurs en woningcorporaties om keuzes te maken die zowel gezondheids- als comfortwinst opleveren.

Wat biedt de nieuwe richtlijn?
De publicatie bevat concrete ontwerpprincipes die bijdragen aan een gezond binnenklimaat. Zo adviseert de richtlijn onder andere:
-automatische CO₂-regeling in alle verblijfsruimten en RV-regeling in de badkamer;
-een maximum van 30 dB(A) aan geluidsproductie, zodat bewoners systemen niet uitschakelen;
-voldoende overstroom tussen ruimtes, zodat luchtstromen daadwerkelijk tot stand komen;
-effectieve kookafzuiging met duidelijk geformuleerde minimale debieten;
-aandacht voor problemen als loef/lijzijde, verouderde kanalen en foutieve plaatsing van afzuigkappen.
Daarnaast bevat de richtlijn keuzehulpen voor verschillende woningtypen. Deze helpen ontwerpers te bepalen welk ventilatiesysteem het meest geschikt is voor de bestaande situatie, inclusief aandacht voor kanaaltrajecten, woningindeling en gebruiksgemak voor bewoners.

Verbonden met innovatie uit de sector
De richtlijn sluit direct aan op technologische vernieuwingen die binnen GEEV worden ontwikkeld, zoals vraaggestuurde afzuiging voor keuken en badkamer, nieuwe gebruikersinterfaces die bewoners inzicht geven in luchtkwaliteit, en motorloze afzuigkappen die communiceren met het ventilatiesysteem. Deze innovaties moeten ervoor zorgen dat gezonde ventilatie niet alleen wordt ontworpen, maar ook daadwerkelijk in het dagelijks gebruik wordt gerealiseerd.

Handelingsperspectief
Hoewel de richtlijn technisch van aard is, is het van groot belang dat deze wordt vertaald naar concreet handelingsperspectief voor bewoners en andere eindgebruikers. Daarom heeft Piet Jacobs de richtlijn namens TNO officieel overhandigd aan Jeroen Proemstra, bestuurder van Stichting Gezond Binnen. TNO en meerdere consortiumpartners zijn aangesloten bij dit onafhankelijke platform, dat zich inzet voor een gezond binnenklimaat door bewustwording te vergroten, kennis te delen en praktische handvatten te ontwikkelen.

De overhandiging vond plaats tijdens het Partnerevent Gezond Binnen, georganiseerd door Heijmans in Rosmalen.

Gezondheid als onderdeel van verduurzaming
Met de introductie van deze richtlijn wordt een stap gezet in het verbinden van energieprestatie en gezondheid. De inzichten sluiten aan op het Programma van Eisen Gezonde Woningen en ondersteunen corporaties, gemeenten en marktpartijen in het ontwikkelen van renovatieconcepten waarbij comfort en luchtkwaliteit niet langer een bijzaak zijn.
De Ontwerprichtlijn Ventilatie & Kookafzuiging bij Verduurzaming van Woningen is hier beschikbaar
De richtlijn is ontwikkeld binnen het GEEV-consortium, waarin TNO, Binnenklimaat Nederland, Brink, Duco, ATAG, AirTeq, Koppen Bouwexperts, Comfort Partners, Sellenra en de woningcorporaties De Alliantie en Anna Paulowna samenwerken.