artikel editie februari 2018 wtw
  • WTW-units met hoog rendement

    WTW-units met hoog rendement

    PLUG & PLAY IN MAKRO AMSTERDAM Bij de Amsterdamse vestiging van Makro zijn de kantoorruimtes en de kantine onlangs flink verbouwd. Ook de technische installaties werden bij die gelegenheid vernieuwd. Soler & Palau leverde twee warmteterugwinningsunits (WTW) om het kantoorgedeelte van de zelfbedieningsgroothandel van de juiste ventilatie te voorzien. WKZ Installatietechniek - ervaren in onder andere koeltechniek, klimaatbeheersing, luchtbehandeling en gebouwbeheersystemen - bracht in opdracht van de aannemer diverse nieuwe installaties aan bij de Makro-vestiging. …Lees verder »
artikel editie januari 2018 energieneutraal
  • Stroom en warmte uit de natuur

    Stroom en warmte uit de natuur

    Discomfort in nieuwe woningen Totaal Techniek Brekelmans B.V. haalde vorige jaar een interessante opdracht binnen. De installateur mag een vrijstaand landhuis gaan verduurzamen. Zowel de dakbedekking als het installatieconcept worden volledig vernieuwd. In dit artikel legt Leon Brekelmans van TTB uit welke keuzes er zijn gemaakt en wat het eindresultaat zal behelzen. Met extra aandacht voor de pelletketeltechnologie. In de loop van 2017 kreeg TTB de opdracht om een twee verdiepingen tellend vrijstaand landhuis op …Lees verder »
artikel editie december 2017 nul op de meter second skin
  • Een tweede huid

    Een tweede huid

    In Vlaardingen worden 12 portiek­-woningen gerenoveerd tot Nul op de Meter-woningen. Het complex wekt na renovatie evenveel duurzame energie op als de woningen en haar bewoners nodig hebben. Nul op de Meter-woningen komen in nieuwbouw vaker voor, maar voor renovatie is dit een van de eerste projecten in gestapelde woningbouw in Nederland. Het betreft een pilot-project. Het verduurzamen van de woningvoorraad zal bijdragen aan de klimaatdoelstellingen. Maar ook over de betaalbaarheid en de bruikbaarheid van de woningen op de lange termijn is nagedacht. “Mijn woonlasten worden lager en ik heb straks een warmer, comfortabeler huis met een stabiel klimaat”, aldus bewoonster Rianne Spoor. Tweede huid Om het complex wordt een tweede huid (2nd skin) gezet, die zorgt voor een uitstekende isolatie en kierdichting. In de nieuwe kozijnen komt drielaags isolatieglas. Verder wordt het dak vol met zonnepanelen gelegd. Die gaan genoeg energie leveren voor alle installaties én het normale huishoudelijk gebruik van de bewoners. Het gebouw heeft na de renovatie geen gasaansluiting meer. In plaats daarvan zorgt een multiwarmtepompsysteem (met een leiding die 175 meter de grond in geboord is) voor verwarming en warm water. De installaties bevinden zich straks buiten de woning, in een kast op een vernieuwd, groter balkon. Woonlasten gelijk of lager Na deze Nul op de Meter renovatie hoeven de woonlasten voor de bewoners niet omhoog te gaan. De bewoners hebben hier zelf invloed op. Bij normaal gebruik zullen de woonlasten gelijk blijven. Wanneer een bewoner meer of minder energie gebruikt kunnen de woonlasten iets hoger zijn, maar ook lager. Dit is afhankelijk van hoe men de duurzame installaties gebruikt. Het energiegebruik van de huurders zal worden gevolgd. Als bewoners veel meer gebruiken dan ze eerst deden, wordt naar de oorzaak hiervan gekeken en krijgen ze advies om hun energiegebruik onder controle houden. Samenwerking Het 2nd skin® is een initiatief van BIK bouw, TU Delft, Sto Isoned, Itho Daalderop, Climate KIC en Kingspan. Het concept is bedacht om bestaande woningen te voorzien van een nieuwe hoogwaardige gevel en duurzame installaties waarbij de werkzaamheden zoveel mogelijk aan de buitenzijde plaatsvinden. Het vertalen van de bewonersvragen in oplossingen is tevens een speerpunt van dit concept  Financieel haalbaar De portiekwoningen dateren uit 1952 en voldoen niet meer aan de huidige standaard. In deze pilot is gezocht naar een goede balans op het gebied van duurzame renovatie, wooncomfort en betaalbaarheid voor de huurder en Waterweg Wonen. Dankzij de inspanningen van Waterweg Wonen en de Europese en Nederlandse subsidies, is de financiële haalbaarheid van de pilot geborgd. Alle betrokken partijen willen van deze pilot leren, zodat dergelijke ingrepen financieel haalbaar worden, waarmee dan ook voor de rest van het woningbezit zeer energiezuinig en comfortabel wonen mogelijk wordt.Lees verder »
artikel editie december 2017 duurzaam
  • Fossiel-, rook- en gasvrij

    Fossiel-, rook- en gasvrij

    In Amstelveen gaat binnenkort een bijzonder project van start. Een ruim 30 jaar oud pand wordt in een jaar tijd omgetoverd tot een gasloos en energiepositief complex met optimaal binnenklimaat. Energiek Amstelveen, zoals het woon-/werkencomplex gaat heten heeft al in de ontwerpfase wereldwijd furore gemaakt. IZ sprak met de bevlogen ontwikkelaar en energieadviseur Gideon Goudsmit. NOM? Nee, daar heeft hij niks mee. Gideon Goudsmit kijkt met een vies gezicht. Nul-op-de-meter woningen zijn veel te afhankelijk van de salderingsregeling. Gaat die ter ziele en de verwachting is dat dat het volgende decennium zal gebeuren, dan vervliegt plotseling het financiële voordeel van de bewoners. “Die gaan nog naar het Binnenhof, let op mijn woorden.” Voorgeschiedenis Aan zelfbewustzijn en bravoure geen gebrek. Gideon Goudsmit heeft dan ook recht van spreken. “Ik ben al 40 jaar bezig met duurzaamheid”, vertelt de ontwikkelaar annex adviseur. Zo’n 30 jaar geleden liet hij een pand optrekken aan de Parelvisserlaan 1 op de grens met Amsterdam. Destijds voerde hij al een breed pakket aan maatregelen door om een duurzaam gebouw te realiseren. Zo heeft het gebouw een Zuid-Zuid-West oriëntatie. Gunstig voor de daglichttoetreding en het rendement van zonnepanelen. Die zijn overigens al ruimschoots aanwezig. Om precies te zijn: 1600 m2. Daarnaast is de interne warmtevraag al flink aan banden gelegd door het pand zodanig te isoleren dat de RC-waarde 6 bedraagt. “Bovendien heb ik jaren geleden al LED-verlichting laten aanleggen, vanuit het oogpunt van duurzaamheid”, vertelt Goudsmit Functies De tijd is rijp voor de volgende stap, meent de ontwikkelaar. Het gebouw aan de Parelvisserslaan 1 wordt opgekrikt tot een energiepositief woon- en werkcomplex. “Gas-, fossiel- en rookvrij”, zegt Goudsmit trots. Het bestaande complex telt 3 verdiepingen en krijgt er nu 7 bij. Bovenop de betonnen constructie komt een staalskelet te staan. Het totale complex zal een oppervlakte hebben van 15.000 m2, waarvan 13.000 m2 bestemd is om te wonen en 2000 m2 om te werken. Zo komen er kantoorruimtes en een vegetarisch restaurant. Het idee is om in navolging van landen als de VS verschillende functies met elkaar te vermengen binnen een gebouw. Zo wordt ook op andere manieren bijgedragen aan de verduurzaming van de maatschappij. “De vermenging van functies zorgt voor een optimaal gebruik”, legt Goudsmit uit, “want zowel overdag als ’s avonds zijn er mensen aanwezig.” Dat heeft ook een positief effect op het samenhorigheidsgevoel in de buurt. Daarnaast reduceer je, in een aantal gevallen, de maatschappelijke kosten voor het woon- werkverkeer. Het is namelijk de bedoeling dat de circa 350 inwoners ook deels de 100 werkplekken gaan benutten. Isolatie Getrouw aan de principes van de Trias Energetica kiest Goudsmit voor een trapsgewijze aanpak. Hij laat eerst met een pakket aan bouwkundige maatregelen de energievraag tot een minimum terugbrengen. En daarbij zet hij gelijk zwaar geschut in. Goudsmit: “Het gebouw wordt gerenoveerd en uitgebreid op basis van passiefhuis principes. Dankzij een dik isolatiepakket wordt de RC-waarde opgeschroefd tot minimaal 9, mogelijk zelfs 14.” Ook de inpandige loggia’s zijn een bouwkundig foefje om de warmte- en koelingsvraag …Lees verder »
artikel editie december 2017 rooftop
  • Alles in één

    Alles in één

    In de nieuwe showroom van camping- en sportwinkel Van Duinkerken moest het voor de bezoekers het hele jaar door aangenaam vertoeven zijn. De oude ruimte was in de zomer vaak te warm. Rooftopunits zorgen er nu voor dat het binnenklimaat van het nieuwe, ruim 6.000 m2 tellende complex altijd comfortabel is, ook bij een buitentemperatuur van 30°C. In het voorjaar van 2015 werden twee installateurs – waaronder Van Dalen Installatietechniek uit Nijkerk – door Van Duinkerken uitgenodigd om op basis van het Programma van Eisen, een voorstel te doen voor de inrichting van het klimaatsysteem. “Er werden hoge eisen gesteld”, vertelt André Roetert Steenbruggen, technisch directeur Van Dalen Installatietechniek. “Omdat het oude bedrijfspand in Hoevelaken matig was geïsoleerd en nauwelijks kon worden gekoeld, was het er in de zomer vaak warm, te warm. Daarom moest de nieuwe showroom zelfs bij hoge buitentemperaturen van tegen de dertig graden nog koel en aangenaam zijn. Een uitdaging.” Vrije koeling Om deze uitdaging met succes te realiseren, maakte Van Dalen Installatietechniek een andere keuze dan zijn concurrent die de showroom vooral mechanisch wilde koelen met ruim twintig kleine airco’s. ”Gelet op de interne warmtelast van het nieuwe goed geïsoleerde pand, heb je dan al in het voorseizoen behoefte aan koeling en dus airconditioning. Aangezien deze units veel energie gebruiken, stijgen je variabele kosten dan explosief.” “De rooftop-unit van Lennox daarentegen filtert relatief koude buitenlucht en gebruikt dit als vrije, gratis koeling voor de showroom in het voor- en naseizoen. Daarnaast kun je met deze rooftop centraal, maar wel per vloer individueel, de meest ideale klimaatomstandigheden creeren; ook omdat deze systeemkeuze alle functies inéén bevat: verwarmen, koelen en ventileren.” Laag energiegebruik Voor de keuze van het juiste klimaatsysteem, keek Van Duinkerken vanzelfsprekend ook naar de hoogte van de investering en naar de jaarlijkse energiekosten. “Een investering in een los koel-, verwarmings- en ventilatiesysteem is minstens zo hoog als in de Flexair van Lennox”, zegt Roetert Steenbruggen. “Het belangrijkste verschil zit echter in het energiegebruik; deze rooftop-unit bespaart alleen al 20 tot 30% op koelenergie.” Een ander voordeel is het geringe onderhoud en dus overlast. “Het up-to-date houden van één systeem vergt minder tijd dan dat van 20 kleine apparaten, verspreid over het gebouw. Dit verschil merkt de klant in de showroom nog het meest.” Primeur Voor Van Dalen Installatietechniek vormde de integratie van deze luchtgekoelde rooftop in hun ontwerp een primeur. “Wij weten dat deze fabrikant zijn producten altijd door ontwikkelt. Dus bang voor eventuele kinderziektes – kenmerkend voor een nieuw product – was ik niet. Wel was ik nieuwsgierig naar de resultaten in de praktijk.” Hoewel de zomer van 2016 en de afgelopen winter relatief mild waren, zijn de eerste indrukken erg positief. “Ik hoor geen klachten van de directie noch van medewerkers en klanten. Dan weet je dat het goed toeven is in de showroom.” Lees verder »