![\"\"](\"http:\/\/installateurszaken.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/fig-2-300x200.png\")
<\/a>Condenseren<\/h3>\nEen hr-ketel (hoog rendement) verwarmt cv-water met een hoger rendement dan een vr-ketel (verbeterd rendement). Dit hogere rendement wordt veroorzaakt door benutting van de condenswarmte in de rookgassen. De waterdamp in de rookgassen kunnen alleen condenseren op een relatief koud oppervlak (kouder dan 60\u00b0C). Dit oppervlak is beschikbaar in de warmtewisselaar van de ketel, waar cv-water uit het afgiftesysteem afgekoeld retour komt. Om een hr-ketel met een hoog rendement te laten werken, moet de retourtemperatuur niet alleen lager zijn maar bij voorkeur zo laag mogelijk. Hoe lager de retourtemperatuur, hoe meer rookgassen kunnen condenseren en hoe hoger het rendement (figuur 1).
\nHet ligt dus voor de hand om hr-ketels op een lage (55\u00b0C of lager) aanvoertemperatuur in te stellen voor een hoog rendement (figuur 2). Een afgiftesysteem met een aanvoertemperatuur van 55\u00b0C en lager, is lagetemperatuurverwarming (LTV).<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
Resultaat<\/h3>\n
Bij een maximale aanvoertemperatuur van 80\u00b0C is de retourtemperatuur het grootste deel van de aanwarmtijd onder de 50\u00b0C gebleven. Bij het aanwarmen is eerst koud water (16,5\u00b0C) aangevoerd vanuit afgekoelde radiatoren. Vanaf 8.10 uur is de retourtemperatuur hoger dan 50\u00b0C. Dit deel is in figuur 3 oranje gemarkeerd. Na aanwarmen van de woning moduleert de ketel terug naar een aanvoertemperatuur van 45\u00b0C. Hier kunnen de rookgassen prima condenseren op de retourtemperatuur van 30\u00b0C tot 40\u00b0C. Op deze dag is in totaal 8 m3 aardgas verbruikt met een productie van in totaal 3,6 liter condenswater met 8,1 MJ aan extra energiebenutting door condenseren.
\nBij een maximale aanvoertemperatuur van 55\u00b0C is de retourtemperatuur altijd onder de 50\u00b0C gebleven. Op deze dag is in totaal 7,3 m3 aardgas verbruikt met een productie van in totaal 3,5 liter condenswater met 8,0 MJ aan extra energiebenutting door condenseren.<\/p>\n
Conclusie<\/h3>\n
Verlagen van de aanvoertemperatuur tot onder de 55\u00b0C voor LTV levert in een bestaande woning weinig tot geen rendementswinst op bij een modulerende regeling. Bij een buitentemperatuur van 2\u00b0C wordt slechts 5% van de dag verwarmd met een retourtemperatuur van meer dan 50\u00b0C. Alleen dan treedt geen condensatie op. De belangrijkste oorzaak is dat bij aanwarmen van de woning koud cv-water (18\u00b0C) onttrokken wordt aan de radiatoren. Zolang die temperatuur laag is ontstaat optimale condensatie. Tijdens het warmhouden van de woning moduleert de regeling terug, waardoor er vrijwel altijd sprake is van LTV.
\nDoor condenseren is een rendementswinst van maximaal 11% te realiseren. In de praktijk zal dit wat lager zijn (zo rond de 7%) bij retourtemperaturen rond de 30 \u00e0 40\u00b0C. Als bij 5% van het gasverbruik een rendementswinst van 7% wordt gerealiseerd, resulteert dit in een totale rendementswinst op ruimteverwarming van 0,2%.
\nIn deze test werd bij hogetemperatuurverwarming (HTV, maximaal 80\u00b0C) 3,6 liter condenswater geproduceerd. Bij 55\u00b0C ontstaat 3,5 liter condenswater. Dit levert bij HTV 3,2% rendementsverbetering op. Bij LTV was dit 3,5%. LTV gaf bij deze test een rendementsverbetering van 0,1% ten opzichte van HTV. Het condensvolume was in beide situaties vrijwel gelijk \uf06e
\nAuteur: Rik Altena, DWA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Een aantal leveranciers van afgiftesystemen voorspelt dat met hun systemen in bestaande woningen forse energiebesparingen mogelijk zijn door toepassing van LTV. Deze besparingen zijn meestal gebaseerd op het effect van rendementsverhoging van de opwekker (in dit geval een HR107ketel, niet afgebeeld) door een lagere aanvoertemperatuur. Nu is dit in theorie volledig correct, maar wat zou […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2148,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[417],"tags":[138],"class_list":["post-2139","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artikel","tag-artikel-editie-januari-2017"],"yoast_head":"\n
Rendementswinst bij LTV -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rendementswinst bij LTV -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Een aantal leveranciers van afgiftesystemen voorspelt dat met hun systemen in bestaande woningen forse energiebesparingen mogelijk zijn door toepassing van LTV. Deze besparingen zijn meestal gebaseerd op het effect van rendementsverhoging van de opwekker (in dit geval een HR107ketel, niet afgebeeld) door een lagere aanvoertemperatuur. Nu is dit in theorie volledig correct, maar wat zou […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-01-23T23:00:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-03T10:54:02+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/index.php\\\/2017\\\/01\\\/24\\\/rendementswinst-bij-ltv\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/index.php\\\/2017\\\/01\\\/24\\\/rendementswinst-bij-ltv\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5caa7b15d784a89ff13aba8596336509\"},\"headline\":\"Rendementswinst bij LTV\",\"datePublished\":\"2017-01-23T23:00:57+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-03T10:54:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/index.php\\\/2017\\\/01\\\/24\\\/rendementswinst-bij-ltv\\\/\"},\"wordCount\":719,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/index.php\\\/2017\\\/01\\\/24\\\/rendementswinst-bij-ltv\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"keywords\":[\"artikel editie januari 2017\"],\"articleSection\":[\"artikel\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/index.php\\\/2017\\\/01\\\/24\\\/rendementswinst-bij-ltv\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/index.php\\\/2017\\\/01\\\/24\\\/rendementswinst-bij-ltv\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/index.php\\\/2017\\\/01\\\/24\\\/rendementswinst-bij-ltv\\\/\",\"name\":\"Rendementswinst bij LTV -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/index.php\\\/2017\\\/01\\\/24\\\/rendementswinst-bij-ltv\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/index.php\\\/2017\\\/01\\\/24\\\/rendementswinst-bij-ltv\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"datePublished\":\"2017-01-23T23:00:57+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-03T10:54:02+00:00\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/index.php\\\/2017\\\/01\\\/24\\\/rendementswinst-bij-ltv\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/index.php\\\/2017\\\/01\\\/24\\\/rendementswinst-bij-ltv\\\/#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/\",\"name\":\"installateurszaken.nl\",\"description\":\"Bovenop de praktijk\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/#organization\",\"name\":\"installateurszaken\",\"url\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/handtekening.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/handtekening.png\",\"width\":1200,\"height\":200,\"caption\":\"installateurszaken\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.tiktok.com\\\/@installateurszaken\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5caa7b15d784a89ff13aba8596336509\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/558d45f832633ce66ece58c278ee36cf18004f663eff22d4d8afd7ed89af5fa4?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/558d45f832633ce66ece58c278ee36cf18004f663eff22d4d8afd7ed89af5fa4?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/558d45f832633ce66ece58c278ee36cf18004f663eff22d4d8afd7ed89af5fa4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/wordpress\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/installateurszaken.nl\\\/index.php\\\/author\\\/rstruijk\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rendementswinst bij LTV -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/","next":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/2\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Rendementswinst bij LTV -","og_description":"Een aantal leveranciers van afgiftesystemen voorspelt dat met hun systemen in bestaande woningen forse energiebesparingen mogelijk zijn door toepassing van LTV. Deze besparingen zijn meestal gebaseerd op het effect van rendementsverhoging van de opwekker (in dit geval een HR107ketel, niet afgebeeld) door een lagere aanvoertemperatuur. Nu is dit in theorie volledig correct, maar wat zou […]","og_url":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/","article_published_time":"2017-01-23T23:00:57+00:00","article_modified_time":"2025-12-03T10:54:02+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschreven door":"admin","Geschatte leestijd":"4 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/#\/schema\/person\/5caa7b15d784a89ff13aba8596336509"},"headline":"Rendementswinst bij LTV","datePublished":"2017-01-23T23:00:57+00:00","dateModified":"2025-12-03T10:54:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/"},"wordCount":719,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","keywords":["artikel editie januari 2017"],"articleSection":["artikel"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/","url":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/","name":"Rendementswinst bij LTV -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","datePublished":"2017-01-23T23:00:57+00:00","dateModified":"2025-12-03T10:54:02+00:00","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/2017\/01\/24\/rendementswinst-bij-ltv\/#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/#website","url":"https:\/\/installateurszaken.nl\/","name":"installateurszaken.nl","description":"Bovenop de praktijk","publisher":{"@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/installateurszaken.nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/#organization","name":"installateurszaken","url":"https:\/\/installateurszaken.nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/installateurszaken.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/handtekening.png","contentUrl":"https:\/\/installateurszaken.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/handtekening.png","width":1200,"height":200,"caption":"installateurszaken"},"image":{"@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.tiktok.com\/@installateurszaken"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/installateurszaken.nl\/#\/schema\/person\/5caa7b15d784a89ff13aba8596336509","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/558d45f832633ce66ece58c278ee36cf18004f663eff22d4d8afd7ed89af5fa4?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/558d45f832633ce66ece58c278ee36cf18004f663eff22d4d8afd7ed89af5fa4?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/558d45f832633ce66ece58c278ee36cf18004f663eff22d4d8afd7ed89af5fa4?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["https:\/\/installateurszaken.nl\/wordpress"],"url":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/author\/rstruijk\/"}]}},"rttpg_featured_image_url":null,"rttpg_author":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/author\/rstruijk\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/category\/artikel\/\" rel=\"category tag\">artikel<\/a>","rttpg_excerpt":"Een aantal leveranciers van afgiftesystemen voorspelt dat met hun systemen in bestaande woningen forse energiebesparingen mogelijk zijn door toepassing van LTV. Deze besparingen zijn meestal gebaseerd op het effect van rendementsverhoging van de opwekker (in dit geval een HR107ketel, niet afgebeeld) door een lagere aanvoertemperatuur. Nu is dit in theorie volledig correct, maar wat zou…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2139"}],"version-history":[{"count":-4,"href":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2139\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/installateurszaken.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"http:\/\/installateurszaken.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/verwarmingsketel.jpg\")
<\/a>Een aantal leveranciers van afgiftesystemen voorspelt dat met hun systemen in bestaande woningen forse energiebesparingen mogelijk zijn door toepassing van LTV. Deze besparingen zijn meestal gebaseerd op het effect van rendementsverhoging van de opwekker (in dit geval een HR107ketel, niet afgebeeld) door een lagere aanvoertemperatuur. Nu is dit in theorie volledig correct, maar wat zou de rendementsverbetering zijn van LTV (aanvoertemperatuur < 55\u00b0C) in een bestaande woning met standaard radiatoren? Door het moduleren van de thermostaat wordt tenslotte een groot deel van de dag met een lage temperatuur verwarmd. Onderzoek in een (eigen) woning leverde interessante resultaten op.<\/h4>\n![\"\"](\"http:\/\/installateurszaken.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/fig-2.png\")
<\/a>Condenseren<\/h3>\n