Arbeidsmarktkrapte

INCLUSIEF VAKMANSCHAP ALS ANTWOORD

De technieksector staat onder druk. De energietransitie, digitalisering en woningbouwopgave zorgen voor een groeiende vraag naar technisch personeel. Tegelijkertijd zijn er gemotiveerde mensen, die niet gekwalificeerd zijn volgens de klassieke diploma-maatstaven, waarin we nog te weinig investeren.

Wat als juist daarin de oplossing schuilt? Wat als we niet langer zoeken naar ‘de perfecte kandidaat’, maar investeren in loonwaarde — en daarmee in toekomstwaarde? Ron M R Bosch, adviseur en Docent Installatietechniek aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen legt uit wat de meerwaarde is van deze benadering.

Initiatief
In dit artikel lees je hoe een brede coalitie van onderwijsinstellingen, bedrijven en publieke partners een nieuw perspectief ontwikkelt op leren, werken en selecteren. En hoe initiatieven zoals de Pre-Ad Gebouwgebonden Installatietechniek van de HAN daarin een sleutelrol spelen.

Potentieel
Loonwaarde is de economische waarde die iemand op een bepaald moment toevoegt aan een functie, vergeleken met het functiegemiddelde. Dat percentage is zelden 100 % op dag één — zeker niet bij zij-instromers, herintreders of mensen met een ondersteuningsbehoefte. Maar dat betekent niet dat zij niets kunnen. Ze zijn onderweg. En met de juiste begeleiding, ruimte en waardering groeit hun bijdrage snel. Voor werkgevers vraagt dat om durf: durf om te investeren in groei. Gelukkig bestaan er vangnetten, zoals loonkostensubsidie en jobcoaching. Wie inzet op loonwaarde, versnelt inzetbaarheid én bouwt aan loyaliteit. En wie het goed organiseert, krijgt er vakmensen voor terug die elders onzichtbaar zouden blijven.

Dezelfde vijver
De meeste installatiebedrijven vissen in dezelfde vijver. Vacatureteksten vragen om ervaring, kennis van NEN-normen en zelfstandigheid. Daarmee vallen gemotiveerde maar ‘onvolledige’ kandidaten buiten de boot. Denk aan statushouders, mbo’ers met ambitie, of mensen die zich willen heroriënteren. Maar de uitdagingen van vandaag vragen niet om perfecte cv’s. Ze vragen om mensen met inzet, nieuwsgierigheid en de wil om te leren. Als sector moeten we anders leren kijken: van afvinken naar ontwikkelen, van perfect passend naar passend met begeleiding.

Puzzelen
Samen met partners als Wij-Techniek, Transitiehuis Techniek, Bouwend Nederland, Techniek Nederland en hogescholen zoals HAN en HvA bouwen we aan het LLO-Puzzelstuk. Een aanpak die uitgaat van één kernprincipe: Iedereen met motivatie verdient een kans in de techniek. Via modulaire trajecten zoals Techstart of het Engineering Traineeship worden zij-instromers in 10 weken tot 3 maanden voorbereid op de praktijk. Met oriëntatie, maatwerkleren, jobcoaching en het certificeren van skills zijn ze snel functioneel inzetbaar. In Gelderland wordt al 70 % van de deelnemers succesvol geplaatst. Niet tijdelijk, maar duurzaam.

Invulling
Een concrete invulling van het LLO-Puzzelstuk is de Pre-Ad Gebouwgebonden Installatietechniek, ontwikkeld door de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN). Deze cursus is bedoeld voor gemotiveerde technici — van mbo’ers die willen doorgroeien tot professionals die zich willen bijscholen of havo-/vwo-leerlingen die de stap naar techniek overwegen. De Pre-Ad biedt basiskennis in: bouwfysica en bouwkunde; verwarming, ventilatie, airconditioning; elektrotechniek, ICT en beveiliging.

Praktijk
En nog belangrijker: deelnemers leren dit niet uit boeken alleen, maar direct in de context van de praktijk. De cursus wordt gegeven door hybride docenten, afkomstig uit het werkveld. Bovendien sluit de Pre-Ad aan op de deeltijd- en voltijd Associate Degree-opleiding, waardoor doorstroming naadloos mogelijk is. Door de Pre-Ad kunnen kandidaten met motivatie maar zonder ‘klassiek profiel’ tóch starten — op hbo-niveau én in de praktijk.

Strategische zet
Dit is geen sociale liefdadigheid, maar een strategische zet:
• Nieuwe instroom via gemotiveerde kandidaten buiten de klassieke wervingskanalen.
• Snelle inzetbaarheid via leerwerktrajecten en praktijktraining.
• Subsidies en ondersteuning via gemeenten, UWV en brancheorganisaties.
• Innovatie en inclusie door teams met diverse achtergronden.
• Duurzame loyaliteit van medewerkers die een kans kregen.

Voorbeeld
Een praktijkvoorbeeld uit Arnhem: een installateur nam iemand aan met autisme, die excelleert in nauwkeurig kabelcoderen. Met de juiste begeleiding én duidelijke werkafbakening bleek hij niet alleen zeer productief, maar ook een stabiele factor in het team. Zijn loonwaarde: 80 %. Zijn meerwaarde: onschatbaar.

Structurele verandering
De kracht van deze aanpak ligt niet alleen in individuele successen. Het LLO-Puzzelstuk én de Pre-Ad dragen bij aan een structurele verandering in het denken over vakmanschap:
• Functiegericht opleiden in plaats van generieke trajecten.
• Modulair leren met directe koppeling aan inzetbaarheid.
• Valideren van ervaring en motivatie, ook zonder diploma.
• Samenwerking tussen mbo, hbo, bedrijven en publieke partners.
Zo bouwen we aan een wendbare, inclusieve en toekomstbestendige technieksector.

Oproep
Wil jij als installatiebedrijf of ingenieursbureau:
• Nieuwe collega’s een kans geven, die via een andere route instromen?
• Bijdragen aan duurzame arbeidsmarktontwikkeling?
• Of simpelweg een gemotiveerde zij-instromer een eerlijke kans bieden?

Sluit je dan aan bij het LLO-Puzzelstuk. Word leerwerkbedrijf. Start met een pilotplaatsing. Of neem contact op om de mogelijkheden te verkennen. Wij helpen je met begeleiding, matching en subsidiemogelijkheden. Samen maken we techniek toegankelijk, inclusief en veerkrachtig. Want loonwaarde is het begin — de échte waarde zit in de toekomst die we samen bouwen.

Contact
Wil je meer weten over hoe jouw bedrijf kan bijdragen én profiteren van deze beweging?
Neem contact op met of bekijk de mogelijkheden op https://ikwildetechniekin.nl of https://ikwilomscholen.nl. Samen maken we techniek toegankelijk, inclusief en veerkrachtig. Want loonwaarde is pas het begin — de échte waarde zit in de toekomst die we bouwen 

Competentiegericht leren?

Is dit niet gewoon competentiegericht leren, zoals sommige opleiders al jarenlang prediken? Het lijkt erop, maar het is fundamenteel anders. Competentiegericht leren focust op afvinken na afloop. Hier begint leren al op de werkvloer — vanaf dag één. Niet wachten op een diploma, maar direct aan de slag in modulaire leerpaden, afgestemd op wat een functie écht vraagt. Het draait om loonwaarde: wat iemand nú al bijdraagt, en hoe die waarde snel groeit met de juiste begeleiding. Geen oude wijn in nieuwe zakken, maar een aanpak die vakmanschap bereikbaar maakt — ook voor gemotiveerde en gedreven mensen buiten de gebaande paden.

Geen tijd

Hoe begeleid je deze mensen als kleine ondernemer, terwijl je al worstelt met een serieus personeelstekort? Je hoeft het niet groot te maken. Veel startende medewerkers kunnen direct eenvoudige instroomtaken oppakken: bestekken lezen, welke ingrediënten hebben we nodig, voorbereiden, tekeningen lezen of inmeten. Zo ontlasten ze je huidige team meteen. Begeleiding hoeft geen aparte functie te zijn — een collega die uitleg geeft en af en toe checkt is vaak genoeg. Kandidaten uit trajecten zoals Techstart of de Pre-Ad hebben al een basis. En met jobcoaching of begeleiding vanuit onderwijs of gemeente sta je er niet alleen voor. Het kost wat aandacht, maar je krijgt er wél inzet, groei en loyaliteit voor terug.