• Nieuwe sanitatie

    Nieuwe sanitatie

    Vorige jaar schreef waterexpert Johan Bel al in Installateurszaken dat we aan de vooravond staan van een waterrevolutie. Ljiljana Zlatanović is dezelfde mening toegedaan. De onderzoekster van TU Delft en het AMS Institute houdt zich onder andere bezig met nieuwe sanitatie. Aan IZ legt ze uit hoe innovatieve technieken kunnen bijdragen aan een circulaire waterhuishouding. In Nederland worden we van twee kanten bedreigd, we hebben zowel te veel als te weinig water. Door klimaatverandering regent …Lees verder »
  • Slim sanitair

    Slim sanitair

    Bij de keuze van het juiste sanitairproduct zijn niet alleen vormgeving en prijs doorslaggevend. De tijd die nodig is om een product te installeren is minstens zo belangrijk. Vooral als het gaat om openbare gebouwen waarin vaak een veelvoud aan sanitaire oplossingen wordt geïnstalleerd. Een effectieve oplossing is om het debiet van het sanitairproduct vooraf in te stellen op een economisch niveau (geen opspattend water). Dit levert tijdwinst op omdat tijdens de installatie niet hoeft …Lees verder »
  • Watertransitie volgt energietransitie

    Watertransitie volgt energietransitie

    De energietransitie houdt installateurs dagelijks bezig, we zitten er al middenin. Nieuw is de watertransitie. Daarvan staan we aan het prille begin, maar de impact kan weleens minstens zo groot zijn. Zowel maatschappelijk als voor de installateur. Johan Bel, eigenaar van De Waterfabriek en geestelijk vader van de Trias Aqua legt uit waarom. Water betekent leven, het is onze eerste levensbehoefte. We doen alsof we er meer dan genoeg van hebben, maar de waarheid is anders. We gebruiken te veel, we vervuilen te veel en we veroorzaken klimaatverandering. De gevolgen zijn niet misselijk: Wereldwijd hebben meer dan 2 miljard mensen een structureel tekort aan schoon drinkwater en dat aantal neemt schrikbarend snel toe. Bovendien zorgt extreem weer voor enorme schade, mislukte oogsten, verdroging, overstromingen, ziektes en kost het mensenlevens. Daarnaast raken drinkwaterbronnen vervuild en/of uitgeput. Nederland In Nederland worden we van twee kanten bedreigd, we hebben zowel te veel als te weinig water. Door klimaatverandering regent het veel meer en komen er steeds vaker hevige regenbuien voor. Dat levert overlast op. Tegelijkertijd zien we dat er zelfs in Nederland tekorten aan drinkwater kunnen ontstaan, dat werd afgelopen zomer wel duidelijk. Naast verdroging zien drinkwaterbedrijven bovendien dat al 50% van hun bronnen onder druk staat door vervuiling. Niet voor niets hebben zij recent politieke aandacht hiervoor gevraagd. De overlast aan regenwater en de bedreiging van de drinkwatervoorziening maken verandering van onze watersystemen noodzakelijk. En die veranderingen zullen vooral in de gebouwde omgeving gaan plaatsvinden. Oftewel op het terrein van de installateur. Klimaatadaptatie en hemelwater Klimaatadaptatie wordt komende jaren een leidend begrip. Onze stadsbestuurders zijn daar al erg druk mee, na de verplichte klimaatstresstest volgt er in rap tempo nieuwe wet- en regelgeving. In de eerste plaats betreft dat de omgang met hemelwater. Via hemelwaterverordeningen gaan gemeenten massaal afdwingen dat het hemelwater op eigen terrein verwerkt gaat worden. Dat zal leiden tot een geweldige toename van systemen voor het gebruik van regenwater binnen gebouwen. Natuurlijk voor toiletspoeling en de groenvoorziening, maar ook bijvoorbeeld voor douchen. En dat mes snijdt direct aan twee kanten: - Al het regenwater dat gebruikt wordt, hoeft niet te worden afgevoerd, waardoor de kans op overlast sterk vermindert. - Het gebruik van regenwater levert direct een besparing van drinkwater op, die kan oplopen tot maar liefst 90% per gebouw. Werk aan de winkel dus voor de installateur. Waterbesparing In Nederland gebruiken we jaarlijks ongeveer 1,2 biljoen liter drinkwater. Dat is ongelofelijk veel, maar niemand maakte zich daar druk over. Ogenschijnlijk hebben we er genoeg van en drinkwater kost toch niets in Nederland. Maar de schijn bedriegt, zo is inmiddels wel duidelijk. Besparen op watergebruik wordt daarmee belangrijk en ook daar komt de installateur in beeld. Want er is allerlei sanitair beschikbaar waarmee je het watergebruik zomaar met 50% kunt reduceren. Denk maar aan waterbesparende kranen, douches met waterrecycling, vacuüm toiletten en waterloze urinoirs. Circulaire watersystemen Ons watersysteem is lineair ingericht en is niet houdbaar. Net als alle andere uitputbare grondstoffen zullen we ook ons watersysteem circulair moeten maken. Dat kan …Lees verder »
  • Riolering ontwerpen

    Riolering ontwerpen

    De wc van de buren kunnen horen doorspoelen, een rioolstelsel dat overstroomt tijdens een extreme regenbui, lastige discussies met de opdrachtgever over de lay-out van de installatie... Het zijn allemaal problemen waarmee installateurs van rioleringen vaak te maken hebben. Een heldere richtlijn biedt dan uitkomst. Babylonische spraakverwarringen zijn geen uitzondering in de wereld van afvalwatertechniek. Die onduidelijke zin of tabel over het ontwerpen van een installatie; de ene installateur interpreteert die zo, de andere zus en de opdrachtgever wéér anders. Erg lastig om zo gebouw- en buitenrioleringen storingsvrij aan te leggen. Neem bijvoorbeeld het combineren van ontspanningsleidingen. De verticale standleidingen moeten in theorie allemaal een eigen dakdoorvoer krijgen, maar dat is vaak ongewenst en kostbaar. Meestal kiest de vakman er dan voor om ze onder het dak te verzamelen via een horizontale leiding, met gezamenlijk één dakdoorvoer. Maar mag je daar nu maximaal 10 standleidingen combineren, of mogen het er in sommige gevallen ook meer zijn? Veel ruimte voor discussie Ander voorbeeld: stortleidingen komen vaak in een voorgespannen vloer, maar je moet er als installateur nog wel voor kunnen zorgen dat er een afschot wordt gerealiseerd. Soms lukt dat niet en komt hij op tegenschot te liggen. En dan hebben we het nog niet eens over problemen als verstopte riolering, geborrel van stankafsluiters, geluidsoverlast van het toilet van buren, en stank. Allemaal problemen waarmee installateurs, en opdrachtgevers, vaak te maken hebben, maar waar níet altijd een eenduidige, onomstotelijke norm of richtlijn voor bestaat. Logisch dat er dan veel ruimte is voor discussie, en zelfs voor fouten bij het ontwerpen, onderhouden en beheren van gebouwriolering- en buitenriolering binnen de perceelgrens. Vertaalslag naar de praktijk “De oude NTR 3216 gaf soms net niet genoeg antwoord om op de juiste manier te ontwerpen”, zegt Rob Snoek van De Kraan Installatietechniek. “Neem bijvoorbeeld de kwestie ontspanningsleidingen: mensen die ze moeten aanbrengen gaan uit van één zin of één tabel die in de NTR gepubliceerd stond. Maar als die zin of tabel niet helemaal duidelijk is, kunnen er problemen ontstaan.” Rob Snoek was, namens Techniek Nederland, samen met enkele andere installateurs betrokken bij de verschijning van de het aanvullingsblad op NEN 3215, de herziene NTR 3216 en het nieuwe Kleintje Riolering. Techniek Nederland, voorheen Uneto-VNI, vroeg Snoek om als installateur mee te denken om praktijkkennis in te brengen. “Wij waren er voor de vertaalslag naar de praktijk. Want theorie en praktijk staan soms ver uit elkaar.” Praktisch aflezen in tabellen Snoek: “Je kunt niet van iedereen op de werkvloer verwachten dat ze de berekeningen voor een installatie kunnen maken en dat ze die ook allemaal snappen. In de vernieuwde NTR is het makkelijker gemaakt om van de meest gangbare zaken op te zoeken hoe je ze ontwerpt. Voor veel voorkomende ontwerpzaken is een extra tabel opgenomen. Daarin is heel praktisch af te lezen wat je moet doen.” Als het gaat om ontspanningsleidingen is in de nieuwe NTR nu een rekenmethode toegevoegd. Die berekent op basis van de capaciteit van de standleidingen en de drukverschillen hoeveel …Lees verder »
  • Schadelijk of gezond?

    Schadelijk of gezond?

    Vorig jaar januari zijn we in IZ uitgebreid ingegaan op de vraag of waterontharders noodzakelijk zijn voor een goede waterkwaliteit. Zowel installateurs, waterleidingsbedrijven als consumenten toonden grote belangstelling voor het twee pagina’s tellende artikel en gaven aan te stoeien met de vraag wat onthard water nu precies doet met het leidingnetwerk in de woning en met ons lichaam. Adviseur en HBO-docent Installatietechniek Ron Bosch heeft hier nader onderzoek naar verricht. Anderhalf jaar geleden konden wij de vraag naar de mogelijk gevolgen van waterontharders voor de gezondheid van consumenten nog niet beantwoorden. Het ontbrak ons aan cohortstudies, waarin grote groepen mensen vrijwillig deelnemen aan een veldonderzoek. Inmiddels zijn er betrouwbare gegevens beschikbaar, waardoor we deze en andere vragen van de installateur wel kunnen beantwoorden. Werking waterontharder De meeste waterontharders verminderen het kalkgehalte door ionenuitwisseling, maar ze kunnen ook werken op basis van omgekeerde osmose. Bij de ionenwisselaar wordt water door een cilinder met kunsthars kern geleid, waaraan het calcium en het magnesium blijven plakken. Na een aantal dagen zal de harskern verzadigd raken. Een automatisch regeneratieproces zorgt ervoor dat de kern wordt schoongemaakt. Dat gebeurt met een zoutoplossing. De vuilrestanten verdwijnen in het riool. Vervolgens begint de cyclus weer van voren af aan. Op deze wijze wordt continu hard water in zacht water omgezet. Aantasting kalk Waarom is kalk schadelijk voor leidingen, sanitair en toestellen? • Het vermindert de inwendige diameter van buizen, bochten en appendages. Dat leidt weer tot beperkingen in de waterstroming en drukverlies. • Kalkafzetting op de interne bewegende delen kan de werking van het apparaat hinderen en mogelijk zelfs leiden tot onveilige situaties. • Als de warmte-elementen onder het kalk zitten, neemt hun efficiëntie af en stijgen de operationele kosten. • Glazen douche schermen krijgen een doffe wazige glans, bovendien kan de kalk sporen achterlaten op het glas. • Na verloop van tijd lost de kalk steeds slechter op. Als de klant de aanslag wil laten verwijderen, krijgt hij al snel te maken met een dure sanering van leidingwerk en appendages. Gezondheid Menig klant en trouwens ook installateur worstelt met de vraag of het drinken van onthard water gevaar kan opleveren voor de gezondheid. Na onze eerdere publicatie kregen we verschillende vragen vanuit de markt. Drinkwater moet een bepaald minimumniveau aan bepaalde ingrediënten bevatten, zoals essentiële mineralen. Dat blijkt uit onderzoek van verschillende wetenschappers dat in nauwe samenwerking met de wereld gezondheidsorganisatie (WHO) is uitgevoerd. Tijdens de cohortstudies werd gekeken naar de consequenties die onthard water heeft voor het metabolisme en de lichaamsfuncties van de proefpersonen. Uit de resultaten kwam naar voren dat drinkwater een minimaal magnesiumgehalte van r 10 mg/l en calciumgehalte 20 mg/l moet hebben. Als men beneden deze waarden komt, kan dat dus gezondheidsrisico’s met zich meebrengen. Marktontwikkelingen Er zijn nu ook waterbehandelingsapparaten in de markt, bijvoorbeeld van Watts Water Technologies, die magnesium, calcium en bicarbonaat binden. Tijdens dit proces worden deze mineralen omgevormd tot microscopisch kleine kristallen. Hierdoor neemt de overlast van kalkafzetting sterk af. Zijn deze kristallen eenmaal gevormd, dan zullen ze …Lees verder »